PCO(S) is de naam voor een aantal met elkaar samenhangende afwijkingen, waarbij in de eierstok (=Ovarium) een groot aantal (=Poly) met vocht gevulde blaasjes (zgn. cysten, vandaar ''Cysteus'') aanwezig is.
Omdat dit vroeger het kenmerk was om deze aandoening vast te stellen, is de naam ontstaan. Inmiddels weten we dat er ook vrouwen zijn die PCO(S) hebben zonder dat deze blaasjes aanwezig zijn.

Over het algemeen wordt gesteld dat als je 2 van onderstaande klachten bij jezelf herkent, je aan PCO(S) kunt denken als achterliggende oorzaak.

• onregelmatige menstruatie, soms hevig: dus minimaal 5-6 weken tussen 2 menstruaties (ipv 4) en minder dan 8 menstruaties per jaar (ipv 13-14)
• OF
• uitblijven van de menstruatie, al minimaal 6 maanden

• mannelijk beharingspatroon: kin, bovenlip, binnenkant bovenbenen, midden op de buik, rond tepel, soms juist kaalheid
• puistjes/acne
• overgewicht

PCO(S) begint vaak al in de puberteit, maar wordt soms pas opgemerkt als een vrouw zwanger wil worden en dat niet goed lukt. Op zich is het hebben van PCO(S) geen bedreiging voor je algemene gezondheid.

Lees hier meer over de onderzoeken die de gynaecoloog doet om na te gaan of je PCO(S) hebt.

Wat is er aan de hand?

De gewone cyclus

Een vrouw in de vruchtbare leeftijd wordt normaal eens in de 4 weken ongesteld, dat noemen we de menstruatie.
Het bloed en slijm dat je dan uit je vagina verliest komt uit de baarmoeder. Het is daar opgebouwd in 2-3 weken tijd zodat een, eventueel bevruchte, eicel zich in kan nestelen (je zou dan ''zwanger'' zijn).
Die eicel komt uit je eierstok. De eicel groeit daar in een eiblaasje. Iedere maand ''rijpen'' er 3 tot 8 eiblaasjes (follikels), waarvan er één uitgroeit. Als de eicel uit dit blaasje vrijkomt noemen we dat de eisprong (ovulatie).
De vrije eicel wordt opgevangen en via de eileider naar de baarmoeder geleid. Deze reis duurt 3-4 dagen; als de eicel in deze tijd zaadcellen tegenkomt en bevrucht wordt ben je zwanger.
De bevruchte eicel moet zich nog wel innestelen in het slijmvlies van de baarmoeder, dat inmiddels dik is aangegroeid.
Gebeurt dit niet, dan wordt het dikke slijmvlies afgestoten en wordt je ongesteld.

Dit alles wordt geregeld door een ingewikkeld samenspel van een aantal verschillende hormonen.

Bij PCO(S)

Als je PCO(S) hebt is het samenspel van deze hormonen verstoord. Hoe dat precies komt weten we niet.

Wat er daardoor in je eierstokken gebeurt, is dat niet een klein aantal eiblaasjes per cyclus rijpt, maar minstens 12 tegelijk. Daarbij komt dat deze eiblaasjes niet goed genoeg groeien en rijpen. Ook lukt het niet om de eicel uit het eiblaasje los te laten; er is geen eisprong. Veel van deze halfontwikkelde eiblaasjes blijven achter in de eierstok als vochtblaasjes en heten cystes.
Omdat er geen eisprong is, is er geen vrije eicel en kun je op dat moment niet zwanger worden. Ook wordt het baarmoederslijmvlies niet afgestoten en wordt je niet ongesteld. Vrouwen met PCO(S) zijn verminderd vruchtbaar.

Omdat je verhoogde hoeveelheden mannelijk hormonen (testosteron) in je bloed hebt, kun je last hebben van overbeharing en acne.
De verstoorde hormonen hebben ook invloed op je insuline; vaak ben je minder gevoelig voor insuline als je PCO(S) hebt.
De helft van de vrouwen met PCO(S) heeft last van overgewicht. Overgewicht in combinatie met insuline ongevoeligheid kan suikerziekte (diabetes mellitus type II) veroorzaken. De combinatie met verhoogd testosteron kan leiden tot hoge bloeddruk en te hoge cholesterolwaarden, en dus tot hart- en vaatziekten.

Omdat we de oorzaak van PCO(S) niet kennen kunnen we die niet behandelen. Wel kunnen we dingen doen aan een aantal van de effecten van PCO(S).

• Behandeling van overbeharing
• Behandeling van acne
• Zwanger worden met PCO(S); u gaat nu naar ons Fertiliteitscentrum