Bekkenbodemverzakkingen

In het bekken van de vrouw rusten drie organen op een band van grote spieren en bindweefsel, die we bekkenbodem noemen. Die organen, de baarmoeder, blaas en endeldarm, worden daarnaast op hun plaats gehouden door elastische banden. Als de bekkenbodemspieren en het bindweefsel verslappen zakken de organen naar onderen en dat kan klachten geven. Meestal verzakken verschillende organen tegelijkertijd.

Klachten/symptomen:

Soms zijn er geen klachten.

Algemeen:

• Zwaar gevoel in de vagina of het gevoel dat er iets naar buiten komt
• Zeurderig gevoel in de onderbuik, uitstralend naar de rug
• Ernstige vermoeidheid
• Pijn bij het zitten of fietsen
• Klachten zijn weg of minder in de ochtend en verergeren in de loop van de dag of tijdens inspanning. Na rust nemen ze weer af

Baarmoederverzakking:

• Vaak is de baarmoedermond bij de ingang van de vagina te voelen.
• Klachten tijdens de geslachtsgemeenschap
• Het contact van de penis met de baarmoedermond veroorzaakt pijn bij de vrouw
• Door de verzakking kan de penis niet diep genoeg naar binnen
• Minder ''gevoel'' tijdens de geslachtsgemeenschap en een orgasme is moeilijker te krijgen

Overigens is er geen gevaar dat het verzakte weefsel tijdens de geslachtsgemeenschap wordt beschadigd.

Blaasverzakking:

• Problemen met het ophouden van de urine
• Urineverlies bij het hoesten, niezen of bij inspanning, bijvoorbeeld bij tillen, sporten, tijdens de geslachtsgemeenschap of het orgasme. Dit heet inspanningsincontinentie of stress-incontinentie. Het woord stress wordt hier gebruikt in de Engelse betekenis ''druk'' en slaat op druk in de buikholte. Er zijn overigens ook andere oorzaken voor inspanningsincontinentie.
• Moeite met het helemaal legen van de blaas bij het plassen. Omdat urine een goede broedplaats is voor bacteriën, kan achtergebleven urine blaasontstekingen tot gevolg hebben.
• Bij een ernstige verzakking is de blaas in de vagina te voelen.

Endeldarmverzakking:

• Verstopping. Door de verzakking blijft er ontlasting in de darm over na het poepen. Deze ontlasting kan verharden en voor een verstopping zorgen.
• Aambeien die ontstaan door verstopping.
• Spontaan ontlasting verliezen tijdens het plassen.
• Problemen met het ophouden van de ontlasting, ontlasting verliezen zonder aandrang.
• Bij een ernstige verzakking kan het uiteinde van de dikke darm, het rectum, naar buiten komen.

Oorzaken:

• Zwangerschap
  • Door het extra gewicht wordt de bekkenbodem zwaarder belast
  • Door toename van het hormoon relaxine wordt de bekkenbodem verzwakt.
• Bevalling
  • Zenuwen die de bekkenbodemspieren aansturen kunnen door een bevalling beschadigd raken
  • Ondersteunend materiaal in de bekkenbodem (bindweefsel) kan verzwakt raken

  Deze oorzaken kunnen na de bevalling weer verdwijnen, met name door een combinatie van rust en bekkenbodemoefeningen. Het geven van borstvoeding kan het herstel van de bekkenbodem iets vertragen.

• Leeftijd. Door de jaren heen worden de spieren in de bekkenbodem zwakker.
• Langdurige overbelasting, door bijvoorbeeld
  • Zwaar lichamelijk werk
  • Overgewicht
  • Veel hoesten, bijvoorbeeld bij astma of roken
  • Tekort aan het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen, bijvoorbeeld door de overgang
• Aangeboren oorzaken, bijvoorbeeld een aangeboren zwakte van het bindweefsel

Naar Onderzoeken en Behandelopties >>

Algemene adviezen

Hoewel bekkenbodemverzakkingen niet altijd te voorkomen zijn, zijn er wel dingen die u kunt doen om het risico op het ontstaan te verkleinen of verergering te voorkomen.

• Het aanspannen en ontspannen van de bekkenbodemspieren is een goede oefening.
• Eet veel vezels en drink 1,5 tot 2 liter vocht (inclusief koffie en thee) per dag. Zo houdt u de ontlasting soepel en hoeft u niet hard te persen.
• Voorkom of verminder overgewicht, zodat er minder druk op de bekkenbodem komt.
• Voorkom zwaar tillen. Als u beroepsmatig zwaar moet tillen kunt u, als u een zwakke bekkenbodem heeft, overleggen met uw gynaecoloog en bedrijfsarts wat voor u de beste oplossing is. Tegen normaal ''huishoudelijk'' tillen, bijvoorbeeld boodschappen of de stofzuiger de trap op, is geen bezwaar.
• Stoppen met roken vermindert regelmatig hoesten.
• Strakke kleding of korsetten geven meer druk in de buik en de bekkenbodem- en buikspieren worden juist minder gebruikt waardoor ze verslappen. Losse kleding is dus beter.
• Sporten is gezond. Sporten waarbij de druk op de buik toeneemt of waarbij veel gesprongen wordt, bijvoorbeeld volleybal en aerobics, zijn echter belastend voor de bekkenbodem. Het is beter om te gaan zwemmen, golfen, schaatsen of fietsen. Vraag gerust uw arts om advies.